Du lịchKhám pháNước Pháp - tình yêu của tôi

Paris là một chú ốc sên

Paris hiện tại được chia thành 20 quận, nhưng để biết vì sao có sự phân chia này thì chúng ta hãy cùng tìm hiểu trong bài viết dưới đây.

Paris là một chú ốc sên không biết ăn salade!

Đây là cách ví von về việc sắp đặt các quận trong thành phố hiện nay. 20 quận được đánh số từ 1 đến 20, bắt đầu từ trung tâm rồi đi dần ra bên ngoài tạo thành hình xoắn ốc và nếu vẽ ra thì ta sẽ thấy nó trông như một chú ốc sên. Một vài địa danh quen thuộc của Paris tọa lạc tại những quận liền kề nhau. Bảo tàng Louvre nằm ở quận 1, tháp Eiffel ở quận 7, đại lộ Champs- Elysées ở quận 8 còn nhà thờ Sacré Coeur tọa lạc tại quận 18. Tuy nhiên, đối với người dân Paris, những quận này không chỉ được xem như các đơn vị hành chính hay địa lý, nói không ngoa, đó là những vũ trụ xếp kề nhau. Mỗi quận ở đây gắn liền với những định nghĩa và hình ảnh đặc trưng riêng, đến nỗi, chỉ cần một con số thứ tự của quận được nhắc đến là người Paris đã hình dung ra ngay trong đầu cuộc sống và con người ở nơi đó.

Paris là một chú ốc sên không biết ăn xà-lách!

Paris là một chú ốc sên không biết ăn xà-lách!

Cụ thể, nói tới phía Tây của Paris là nói về nơi tập trung nhiều người giàu có. Nếu các quận 7, 8 và 15 còn có nhiều tầng lớp sống chung với nhau thì quận 16 là hình mẫu tiêu biểu của một khu vực dành riêng cho giới trung – thượng lưu với những tòa nhà lộng lẫy, những con đường yên tĩnh. Tại đây, bạn có thể dễ dàng bắt gặp những quý ông thành đạt hay những quý bà đi cùng các chú cún quý tộc được chải chuốt láng mướt! Thế nên, để mô tả một người thời thượng và sang trọng, chúng ta có thể nói “anh ấy/ cô ấy trông thật ra dáng dân quận 16”.

Và, tương tự nhiều thành phố lớn khác ở châu Âu, người lao động tập trung sinh sống ở phía Đông Bắc của Paris. Sự phân bố dân cư này được thiết lập từ ngay thời kì công nghiệp hoá thế kỉ 19. Ở vị trí kinh độ của Paris, gió thổi từ tây sang đông. Vì vậy, giới quý tộc, khi sống ở phía tây, sẽ tránh được những cơn khói công nghiệp. Còn nhóm công nhân đáng thương sinh sống ở phía đông sẽ phải gánh lấy tất cả khói bụi này.

Mặt khác, chúng ta có thể bắt gặp rất nhiều người nhập cư châu Á và châu Phi ở quận 18, 19 và 20. Quận 13 thì sao? Đây chính là phố người Hoa đối với dân Paris. Ở đây có những siêu thị kiểu châu Á, nhà hàng ngoại và cả các cuộc diễu hành múa lân múa rồng để chào năm mới trong dịp Tết Nguyên Đán.

Quận 11 đích thị là nơi chốn thời thượng bậc nhất: những cửa hàng thực phẩm hữu cơ, nhưng chỗ sửa xe đạp, những phòng trưng bày của các nghệ sĩ trẻ sáng tạo… Tất cả những điều đặc biệt này đã tạo nên một thành phố Paris, một chú ốc sên đa dạng đầy màu sắc.

arrondissements4

Nhưng, không phải lúc nào Paris cũng là một chú ốc sên. Vào thời điểm các quận mới được thành lập vào năm 1795, thành phố nhỏ hơn bây giờ và chỉ có 12 quận, đánh số từ trái sang phải, phân chia thành 2 khu vực, ngăn cách bởi dòng sông Seine (gọi là mạn trái và mạn phải sông Seine).

Vào năm 1860, sau khi trở thành tỉnh trưởng của Paris, ngài Haussmann đã tiến hành mở rộng thành phố ra các khu vực lân cận. Những quận mới bắt đầu được xây dựng nên: ông cho chia lại các quận và tái thiết lập các khu vực hành chính. Một bản phác thảo đã được thực hiện cho các quận từ 13 đến 16, nhưng điều này đã làm phật lòng tất cả giới thượng lưu và những người có sức ảnh hưởng. Vì sao? Vì, vào thời đó, người ta hay nói một câu như thế này: “Kết hôn ở tòa thị chính quận 13”. Trên thực tế, cho tới thời điểm đó, quận 13 chưa được thành lập, nên câu này có ý nghĩa mỉa mai việc “sống cùng nhau mà không kết hôn”, tức là sống thử. Ngày nay, thì đó là một chuyện bình thường nhưng xã hội của thế kỉ XIX còn rất khép kín và với đặc điểm là một nước theo Thiên Chúa giáo như Pháp, người ta rất coi trọng hôn nhân. Thật không thể hình dung được xã hội thượng lưu gương mẫu ở phía tây lại có thêm quận 13 và vô hình chung bị gắn với thứ ý tưởng quái gở, kì cục này.

Cuối cùng, ngài thị trưởng đã đi đến một cách bố trí các quận theo hình xoắn ốc, con số 13 được gắn cho một quận “bình dân” hơn, thay vì gán cho một quận ở khu vực phía tây của giới quý tộc. Sự sắp đặt này được giữ nguyên kể từ năm 1860, mặc dù đôi khi có vài người ví von Deauville là “quận thứ 21” của Paris. Deauville là một vùng ven biển cách Paris 1 giờ 30 phút. Tại đây, vào những ngày cuối tuần, dân Paris túa đến nghỉ ngơi còn đông hơn cả dân địa phương.

Vậy, liệu chú ốc sên này liệu có tiếp tục lớn ra hay không?

Người ta đã bắt đầu phác thảo một dự án thành phố “Paris khổng lồ” hợp nhất Paris và các khu vực ngoại ô của nó. Nhưng, có lẽ, dự án này còn lâu mới được thực hiện. Có thể là phải đợi tới những năm 2020?

Mà cũng đúng thôi, Paris là một chú ốc sên mà, chúng ta phải đợi thôi!

Người dịch: Vân Anh

Bài gốc: Les arrondissements de Paris

TVR

TVR

Les Traducteurs de VitiRouge gọi nôm na là “Nhóm dịch thuật cho Vang đỏ”, gồm những người bạn cùng chung đam mê: yêu tiếng Pháp thích dịch thuật.
Liên hệ: vitirouge@gmail.com